Բաժինը մշակման փուլում է
Այս բաժնի հայերեն տարբերակը պատրաստվում է։ Այժմ այն կարող եք կարդալ անգլերենով։
Բացել անգլերենովԱրխիվից
Առաջին 25 տարին, 1961–1986
Ինստիտուտի վաղ պատմությունը նկարագրված է նրա 25-ամյակին նվիրված գրքում։ Գրքի լուսանկարները ցույց են տալիս լենինականյան տարիների մարդկանց և սարքերը։
- 1961Հունիս. ակադեմիկոս Վ. Հ. Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ Լենինականում հիմնադրվում է ինստիտուտը, տնօրեն՝ ակադեմիկոս Ա. Գ. Նազարով։ Հոկտեմբեր. ԽՍՀՄ ԳԱ սեյսմոլոգիայի խորհրդի նստաշրջանը Երևանում և Լենինականում ստեղծում է ինժեներական սեյսմոլոգիայի հանձնաժողով (նախագահ՝ Ա. Գ. Նազարով, գիտական քարտուղար՝ Բ. Կ. Կարապետյան)։
- 1963Աշխատակազմը 43-ից հասնում է 79-ի։ Ստեղծվում է հանքային երկրաֆիզիկայի բաժին։
- 1966Ստեղծվում է հաշվողական կենտրոն, Հայաստանի սեյսմիկ կայանները միավորվում են ինստիտուտի ղեկավարած միասնական համակարգում։
- 1968Զանգեզուրի երկրաշարժից հետո սկսվում է երկրաշարժերի նախանշանների համակարգված որոնումը։ Բացվում են «Քաջարան» և «Կարմրաքար» կայանները։
- 1969Մարտի 13-ին ինստիտուտը պարգևատրվում է Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշանով ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագիր
- 1973Ստեղծվում է Գառնիի երկրաֆիզիկական դիտարանը՝ Հայաստանում երկրաշարժերի կանխատեսման ծառայության առաջին օղակը։
- 1974Գյուլագարակ գյուղի մոտ ստեղծվում է երկրաֆիզիկական փորձադաշտ, այնտեղ, որտեղ այսօր գործում է ինստիտուտի մագնիսական դիտարանը։
- 1976Ինստիտուտի կոնստրուկտորական բյուրոն դառնում է առանձին ինստիտուտ Լենինականում։
- 1978Շահագործման է հանձնվում Գառնիի դիտարանի ստորգետնյա մասը, ամբողջ համալիրն ավարտվում է 1983 թ.։
- 198625-ամյակին ինստիտուտը սպասարկում է 13 սեյսմիկ և 9 երկրաֆիզիկական կայան ամբողջ Հայաստանում։
Ինստիտուտի տնօրենները
- Ա. Գ. ՆազարովՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս1961–1969, 1971–1973, 1978–1981
- Ս. Գ. Շահինյանտեխն. գիտ. թեկնածու1969–1971
- Ս. Վ. Բադալյանտեխն. գիտ. թեկնածու1973–1978, 1981-ից
- Ս. Մ. Հովհաննիսյանտնօրեն1989–2013
Երկու ակադեմիկոս՝ երկինքն ու Երկիրը
Ինստիտուտը ծնվել է երկու ակադեմիկոսների դաշինքից։ Մեկն ուսումնասիրում էր աստղերը, մյուսը՝ մեր ոտքերի տակ դողացող գետինը։
Գիտե՞ք, որ
- Ինստիտուտը հիմնադրվել է ոչ թե մայրաքաղաքում, այլ Լենինականում։ 1986 թ. այն Երևանից դուրս Հայաստանի ամենամեծ ակադեմիական հաստատությունն էր։
- 1961 թ. ինստիտուտն ուներ 43 աշխատակից, քառահարկ շենք և 4 հեկտար հող։
- Ինստիտուտի առաջին համակարգիչներն էին խորհրդային «Մինսկ-22»-ը և հայկական «Հրազդան-2»-ը։
- Ինստիտուտի կոնստրուկտորական բյուրոյի սարքերը երկու անգամ ցուցադրվել են միջազգային ցուցահանդեսներում՝ Մոսկվայում և Հռոմում։
- Գառնիի դիտարանը կառուցված է գետնի տակ, տվյալները պետք է փոխանցվեին տիեզերական կապով։
- Ինստիտուտը կազմել է աշխարհի 200 երկրաշարժերի ակսելերոգրամների ալբոմ։
- Լաբորատորիայում փորձարկվել է խոշորաբլոկ տան մոդելը իրական չափի 1/3-ով։
- Էլեկտրամագնիսական զոնդավորումները հայտնաբերել են հաղորդիչ շերտեր մինչև 450 կմ խորությամբ։
Աղբյուր՝ Ս. Վ. Բադալյան, «Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտը 25 տարեկան է»։ Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ., 1986։ Լուսանկարները գրքից են։